https://Buyna.coo.mn/ Naizuuddaa Sat, 04 Apr 2026 20:44:44 +0800 BlogMN feed writer mn-mn Copyright (c) 2026 Medeelel zui (https://Buyna.coo.mn/). All rights reserved. //coo.mn/images/logo_s.png https://Buyna.coo.mn/ coo.mn admin@coo.mn (Webmaster) https://Buyna.coo.mn/105215/mongoliin-tuuh.htmlhttps://Buyna.coo.mn/105215/mongoliin-tuuh.html Хүннү гүрэн Албан ёсоор МЭӨ 209 оноос буюу Модун шаньюү ор сууснаас энэ гүрний он тооллыг тооцдог. Эртний төрт улсуудын нэгд зүй ёсоор оруулдаг. Хүннү гүрэн засаг захиргааны гурван хэсэгтэй байсны төвийн хэсгийг шаньюү өөрөө захирч байжээ. Зүүн хэсгийг жүки ван, баруун хэсгийг лүли ван захирч байв. Шаньюү болон вангууд түмтүүдийг шууд удирддаг байсан бол түмт нь цаашаа мянгатад, мянгат нь зуутад, зуут нь аравтад хуваагддаг байж. Хүннү гүрэн нийт 24 түмттэй байсан мэдээ байна. Модуны үед Хүннүгийн цэргийн зохион байгуулалт маш боловсронгуй байсныг Хятадын сурвалж бичгүүдэд хангалттай тэмдэглэн үлдээсэн нь бий. Энэ үед Хүннү гүрэн хүчирхэгжилтийнхээ туйлд хүрч умардад Байгаль нуур, урагш Хятадын цагаан хэрэм, баруун тал руугаа Түрэгстан, зүүн тийш одоогийн Ордос хүртэлх өргөн уудам нутгийг эрхшээлдээ оруулж чадсан юм. Одоогийн Хятадын нутагт тэр үед шинээр үүссэн Хань Улс Модун шаньюүд алба гувчуур барьж байсан төдийгүй хааны ургийн гүнжийг түүнд "яньжи" болгон өгч байжээ. Хүннүчүүд байлдааны ...

[дэлгэрэнгүй]]]>https://buyna.coo.mn/set_bichih.php?w=Buyna&e_id=105215Thu, 22 May 2014 11:50:00 +0800 no_email@coo.mn (Buyanaa) https://Buyna.coo.mn/104336/halhiin-dain.htmlhttps://Buyna.coo.mn/104336/halhiin-dain.html
Халхын дөрвөн аймаг нийлж тусгаар тогнолоо сэргээн Богд хаант Монгол улсыг байгууллаа. Энэ үед Халх гэдэг ойлголтонд халхын дөрвөн аймаг ба шавиуд багтаж байсан юм. Сэцэн хан аймаг 24 хошуунаас гадна, Эрдэнэ ялгуулсан хутагт, Ачит дархан Егүүзэр хутагт гэсэн 2 шавьтай. Түшээт хан аймаг 22 хошуутай бол Сайн ноён хан аймаг мөн 22 хошуунаас гадна Зая бандит хутагт, Эрдэнэ бандит хутагт Чин сүжигт номуун хан, Нар банчин хутагт, Ноён хутагт, Наран хутагт, Эрдэнэ хан хутагт гэсэн долоон шавьтай аж. Засагт хан аймагт 18 хошуу, Жалханц хутагт, Ялгуулсан хутагт, Номуун хан гэсэн 3 шавь хамарна. Ингээд дөрвөн аймаг нь 86 хошуу, 12 шавь буюу нийтдээ засаг захиргааны 98 нэгжид хуваагдана. Дээрхи 12 шавийг захирсан хутагт дээр Жавзандамба хутагтыг нэмээд халхын 13 тамгатай хутагт гэж тоолж байв. Халх тусгаар тогтнолоо зарласны дараа бусад монголчууд энэ шинэ улсад нэгдэн орох хөдөлгөөн Хянганаас Алтай, Цагаан хэрмээс Байгаль далайн хоорон...

[дэлгэрэнгүй]]]>https://buyna.coo.mn/set_bichih.php?w=Buyna&e_id=104336Mon, 12 May 2014 14:14:00 +0800 no_email@coo.mn (Buyanaa) https://Buyna.coo.mn/104335/moduni-shaniyuu.htmlhttps://Buyna.coo.mn/104335/moduni-shaniyuu.htmlОдоогийн Хятадын нутагт тэр үед шинээр үүссэн Хань Улс Модун шаньюүд алба гувчуур барьж байсан төдийгүй хааны ургийн гүнжийг түүнд "яньжи" болгон өгч байжээ. Хүннүчүүд байлдааны тактиктаа одоогийн тусгай албадын нууц аргыг хэрэглэж байсан нь сонирхол татдаг. Модун шаньюү Хань улсаас ирсэн элчид өөрийн армийг үзүүлэхдээ зөвхөн сул дорой болон хөгшин настай хүмүүсээ харуулаад явуулсан жишээ бий. Модун шаньюү МЭӨ 174 онд таалал болсноос хойш ч 100 гаруй жил хүннү нар Төв Азид ноёрхсон хэвээр байв. Манай эриний он тооллын эхэн, манай эриний өмнөх тооллын сүүл үед Хүннү гүрэн дотоодын тэрсэлдээн, гадаадын дайралт довтолгооны нөлөөгөөр умард, өмнөд гэсэн хоёр хэсэгт хуваагдаж, өмнөд нь Хань улсад дагаар орж, өөр хоорондоо дайтах болсон байна. Одоогийн Монголын нутаг дээр байсан өмнөд Хүннү нар умардынхныгаа удаа дараа хиар цохиж, Хань улсын нөмөр нөөлөгт оршиж байсан ч жил ирэх тутам доройтсоор МЭ-ний I зуунд дунху нарын эрхшээлд орсноор дуусгавар болсон юм. Харин умард хүннү нар өмнөдийнхөндөө бут ...

[дэлгэрэнгүй]]]>https://buyna.coo.mn/set_bichih.php?w=Buyna&e_id=104335Mon, 12 May 2014 14:12:00 +0800 no_email@coo.mn (Buyanaa) https://Buyna.coo.mn/104334/chingis-haan-(zurag).htmlhttps://Buyna.coo.mn/104334/chingis-haan-(zurag).html
]]>https://buyna.coo.mn/set_bichih.php?w=Buyna&e_id=104334Mon, 12 May 2014 14:07:00 +0800 no_email@coo.mn (Buyanaa) https://Buyna.coo.mn/104333/chingis-haan-(bichleg).htmlhttps://Buyna.coo.mn/104333/chingis-haan-(bichleg).html
Он тооллын 1206 он. Олон саад бэрхшээлийг туулан, олон найз нөхөдтэй болсоноор Тэмүүжин тал нутаг дахь тархай бутархай олон овог аймгуудыг нэгтгэн Их Монгол улсыг байгуулан хаан ширээнд өргөмжлөгдөн Чингис хаан нэрийг хүртэв. Хэдийгээр тэрээр хатуу ширүүн цагт хүнд бэрхийг туулан өсч хүмүүжсэн ч өндөр ёс суртахуунтай, хатуу зарчимч, бусдын тусыг мартдаггүй, аав, ээж, ахан дүүсээ хүндэлдэг, нөхөрлөлдөө үнэнч, ханьдаа халамжтай, нөхөртөө түшигтэй, өвөг дээдсээ асардаг, өнчин ядуусыг тэтгэдэг, ажилсаг, хөдөлмөрч, тэвчээр хатуужилтай, бат итгэл үнэмшилтэй, өөдрөг ариун сэтгэлтэй болон төлөвшсөн байлаа. Боржигон овогт Агуу их удирдагч Чингис хаан ба түүний үр сад 1279 он гэхэд дэлхийн түүхэн дэхь хамгийн том Эзэнт Гүрнийг үндэслэн байгуулж чаджээ]]>https://buyna.coo.mn/set_bichih.php?w=Buyna&e_id=104333Mon, 12 May 2014 14:02:00 +0800 no_email@coo.mn (Buyanaa)